Dil farketmeksizin hit&güncel müzik temalı radyo ve televizyonların neden tekrar yaptıkları tam bir merak konusudur. Bu durumu geçen gün yazdığım bir yazıdan alıntıyla,biraz da eklemelerle redaksiyonlar şöyle açıklayım.
CHR = Contemporary Hit Radio. Güncel hit müzik. En yaygın hit müziği radyoculuğu formatıdır.
  • Sektörden biri değilsin de bunları yazmak nerden aklına geldi ?
Televizyon haricinde (sanırım NR1 TV’de bilgisayar kontrollü TV yayını yapıyor ancak televizyonculuktan anlamıyorum) radyo sektörüyle ilgilendiğim ve bu işi yöneten bilgisayar programlarını ismen bildiğim için (en yaygını TR radyolarında kabul gören RCS Selector + Master Control. Lisansının fiyatı hatrı sayılıdır ayrıca Solea diye bir program daha var Türk yapımı o da yerel veya Türkçe çalan ortalama bütçeli radyoların tercihi),artı aynı anda birden fazla yabancı müzik radyosu takip edip az çok nasıl bir formatta ilerlediklerini bildiğim + mantalitelerini sezinlediğim için bu durumu az çok açıklayabiliyorum bir dinleyici gözüyle. Ara ara hiyerarşiden söz edeceksin diyeceğim bu sefer de işin gizliliğinden dem vuracaksınız;bu durumu da “Hiyerarşiyi mantığı çalıştıran herkes sezinler.” şkl. cevaplayım. Artı, Ekşi’de de bu yazdıklarımla ilgili de bir tane entri vardı ancak kaybolmuş.
Sadece yabancıyla mı sınırlı dersen;Türkçe pop çalan radyolar ve PowerTürk gibi TV’ler de benzer konsepttedir. Hele PowerTürk hem FM’de hem de TV’de bu konsepti başarıyla uyguladığı için hem Türkçe hem de yabancı çalan TV ve radyoların rol modeli.
  • Radyolar kaç saatte bir parçaları tekrar ederler ?

Hesaplamalarıma göre gerek NR1 TV vb. TV kanallarında,gerek de Metro gibi radyolarda parçaların ortalama tekrar süresi 2 saat. Formatla ilgisi olmayan diğer radyolar da en fazla 2-3 saatte şarkıları tekrar ediyor. Bir de rotasyon belirlenirken Eskiden şarkıcı önemsenirdi şimdi şarkı bazında tekrar yapılıyor. Örneğin Rihanna’nın son klip çektiği şarkısı saatin birinde çalınır 2’nci saat daha eski bir şarkısı çalınır 2 saatini doldurduktan sonra 3’ncü saat o ilk çalan hit parçası yine döner. Ya da Robin Thicke – Blurred Lines son yayınının üzerinden 2 saat geçtikten kısa bir süre sonra yine playliste girer.

  • Peki neden tekrar ?
Aslında bence top 40 CHR çalan kanallar için 3-4 saatte bir tekrar bence makbuldür de tabi amaçlardan biri konsept ve günceli yakalamak haricinde biraz da yayın maliyetinden kısmak. Keza radyoların gelir kaynaklarının çoğunluğu teliflere ve gidiyor altyapılar ve lisans bedelleri hariç. Ama her şey maliyet değil.
  • Playlistler kim tarafından belirleniyor ? Dinleyicinin katkısı var mıdır ?
En çok tutan ve devamlı güncellenen şarkılar istasyonun GYY’si  tarafından (Genel yayın yönetmeni,müzik direktörü olarak da geçer ayrıca  her radyonun organizasyon şeması farklı. GYY tanımına örnek: Metro ve Mydonose’un oldukça başarılı&deneyimli GYY’i Cengiz Ünsal) yönetilen 40-50 hit (hit derken elbette dönem hitleri) şarkı 2-3 saatin içine serpiştirilir bittikçe o listeden şarkı takviye edilir istisnalar dışında kural bozulmaz. Ayrıca klasik diye nitelendirdiğimiz yakın geçmiş şarkıları da süreyi doldurmak adına ayrıca bir klasörde hazır bekletilir 1 saatlik bir yayın akışının belli bir yerine 3-4 taneden fazla olmamak kaydıyla sıkıştırılır.  Radyoculuk dilinde bu formatın adı “CHR” yani “Contemporary Hit Radio” dur ve tüm dünyada geçerlidir radyodan radyoya farklılık gösterir rotasyon.
DJ diye tabir ettiğimiz programcılar&spikerler yine format gereği önceden belirlenen dakikalarda ve sürelerde sunumlarını yaparlar ama listeye ekleme çıkarma vs. konusunda iş değişiyor. Yanlış anlamayın,bu şarkıları peşlemedikleri,yenilerden ve eskilerden haberdar olmadıkları anlamına gelmesin. Dönemlik listeyi ve yayın akışını hazırlamada katkıları var mıdır ? Elbette vardır ancak her zaman son karar GYY’dedir. GYY’nin görüş ve onayını kesinlikle almak zorundalar hele CHR bir radyoda çalışıyorsanız. GYY’nin hayır dediği hiç bir şarkı Kesinlikle günlük yayın akışına giremez.
Dinleyiciler katkıda bulunuyor mu? Kesinlikle Evet. Zaten radyonun temelinde dinleyici vardır maksat dinleyiciyi çekmektir. Günümüzde SMS,Sosyal medya,en basitinden telefon gibi kanallar ve müzik jürisi gibi interaktif uygulamalar gibi dinleyiciyi hedef alan uygulamalar da günlük rotasyonun işleyişini belirler. Ama son kararlar yine GYY’lerde ve yine GYY bir adım önde olmak üzere programcılardadır. Hatta son yıllarda bu iş sistematikleşti ve otomatikleşti. Bu konudaki örnek,Metro FM’in Jelli ile ortak olarak yaptığı yayın Jelli Show. Bunun gibi sürekli programlar hem playlisti hem dönemlik rotasyonu hem de şarkıların genel beğenisini ölçmeye yarıyor. Attım Britney Spears – Work şarkısının Jelli Show’da aldığı roketler ve oylar -kısacası ratingler- çalma sıklığını ve dönemlik listede & top 20 gibi haftalık chartlardaki yükselişini & düşüşünü belirliyor. Aynı şekilde yakın geçmiş parçaların da aynı programda aldığı ratingler duyulma sıklığını artırıyor diye de bir ipucu vereyim. Artı bir ara Virgin Radio’nun müzik jürisine üyeydim 30 sn’lik samplelar üzerinden parçaları oylatırdı bana,ordan gelen raporları GYY ve programcılar değerlendirip ona göre günlük rotasyon şekillenirdi,çok başarılı bir arayüzü vardı. Şimdi çoğu radyo müzik jürisi olayını destekliyor. Hepsinin dışında Her radyo ve bu radyoların GYY’leri resmi chart’lar haricinde dinleyicilerin o dönem hangi popüler&hit parçalara rağbet ettiklerini,aradıklarını takip ederler,etmek zorundalar da.

  • Aşırı tekrardan bıkmam normal midir ?
Çok tekrardan dolayı şarkılardan bıkma durumundan şikayet edilir. O anki dinleyicinin mooduyla alakalı. Tabi ben de şikayet etmiyor değilim ancak “çalsa da dinlesek !” dediğin şarkılar karşına çıkınca fazla önemsemezsin kopuşuna bakarsın gittiği yere kadar. Ancak yorgun olduğun,kafan kaldırmadığı zaman “saatte 10 defa Can’t Believe It dönüyor” diye şikayet edebilirsin frekansını değiştirirsin bu kadar basit. Ha kendini toparlayınca daha ılımlı bakarsın,ben keza ılımlı bakan bir kitledenim özellikle yabancıda.


Reklamlar